Wykład wygłosił Pan dr Karol Krupnik – Oddział Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. św. Rafała w Czerwonej Górze. Pan doktor w bardzo przystępny sposób wyjaśnił nam co to jest choroba zwyrodnieniowa, jak jej zapobiegać i jak ją się leczy.
Choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza) jest najczęstszą przyczyną bólu stawów. Jest wynikiem uszkodzenia chrząstki stawowej i innych struktur stawu. Zwyrodnienie stawów prowadzi do niesprawności i zmniejszenia jakości życia. Pomimo że choroby zwyrodnieniowej nie da się wyleczyć, jest wiele sposobów zahamowania jej postępu i poprawy funkcjonowanie narządu ruchu. Z czasem uszkodzeniu ulegają również inne struktury – kość pod chrząstką stawową, torebka stawowa, otaczające staw więzadła, ścięgna i mięśnie. Skutkiem tego są ból i sztywność stawu, a następnie zniekształcenie jego obrysów oraz ograniczenie ruchomości. Najczęściej atakuje kolana, biodra, kręgosłup, stawy palców rąk i stóp, ale może dotyczyć każdego stawu. Wyróżniamy chorobę zwyrodnieniową: -pierwotną, -wtórną. Czynnikami powodującymi chorobę, na które mamy wpływ to: otyłość, osłabienie mięśni otaczających staw, czynniki zawodowe, uprawianie sportu, zaburzenia budowy stawu. Czynniki, na które nie mamy wpływu to: wiek, płeć żeńska, czynniki genetyczne. Objawami są: ból występujący przy ruchach i ustępujący po spoczynku, sztywność stawu, ograniczenia ruchomości, trzeszczenia i poszerzenia obrysów stawu. Celem leczenia jest złagodzenie lub usunięcie dolegliwości i utrzymanie aktywnego trybu życia. Odpowiednie postępowanie często pozwala zapobiec niesprawności – kluczowa jest tu odpowiednia rehabilitacja i dbanie o dobrą kondycję fizyczną. Leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu maści na okolicę stawu, podawaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, paracetamolu lub leków podawanych do stawu. W przypadku zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawów stosuje się tzw. endoprotezoplastykę, aloplastykę stawu. Całkowite wyleczenie choroby zwyrodnieniowej, czyli naprawienie uszkodzonej chrząstki, nie jest obecnie możliwe (chociaż prowadzone są różne badania w tym kierunku). Choroba z reguły postępuje, z czasem doprowadzając do niesprawności, przewlekłego bólu i pogorszenia jakości życia. Natomiast odpowiednie leczenie pozwala złagodzić dolegliwości, zachować aktywny tryb życia i spowolnić tempo rozwoju zmian zwyrodnieniowych.
Danuta Dudek – notatka z wykładu, fot. Stanisław Król
