Budowa geologiczna Gór Świętokrzyskich jest bardzo zróżnicowana. Pasmo główne, w skład którego wchodzą m.in. Łysogóry zbudowane jest z najstarszych skał kambryjskich.
Podobnie dno Doliny Chęcińskiej oraz południowe pasmo wzniesień ciągnące się od Pasma Zgórskiego. Z okresu ordowiku oraz syluru pochodzą osady (łupki szarogłazowe), z których zbudowane jest dno Doliny Wilkowskiej. Pasma Chęcińskie i Zelejowskie znajdujące się w okolicach Chęcin zbudowane są z osadów dewońskich. Z tego okresu pochodzą również dolomitowe otoczaki spojone kalcytowym matriksem z których zbudowane są zlepieńce zygmuntowskie wydobywane w kamieniołomach na Czerwonej Górze w Paśmie Bolechowickim, oraz bardzo efektowne odsłonięcie wapieni w wyrobisku na Kadzielni. Karbon reprezentowany jest przez łupki krzemionkowe, które można znaleźć w polu przy zachodniej ścianie kamieniołomu Kowala, w kamieniołomie Ostrówka - w pobliżu Gałęzic. Permskie pochodzenie mają wyżej wspomniane zlepieńce. Z osadów jurajskich zbudowane są Grzywy Korzeckowskie oraz Grząby Bolmińskie. Utwory kredowe spotykane są w zasadzie tylko na obrzeżach Gór Świętokrzyskich. Z okresu trzeciorzędu i czwartorzędu pochodzą utwory powstałe w wyniku erozji masywu Gór Świętokrzyskich, a także less nawiany przez wiatr. Trzon Gór Świętokrzyskich jest pasmem Łysogór zbudowanych z piaskowców kwarcytowych wieku prekambryjskiego. Zbocza pokryte są gołoborzami, które powstały w czwartorzędzie (plejstocenie) w wyniku wietrzenia fizycznego.
Helena Król
