Sytuacja kryzysowa – zespół okoliczności zewnętrznych i wewnętrznych wpływających na dany układ w taki sposób, iż zaczynają się i trwają w nim zmiany. Rezultatem tych zmian może być jakościowo nowy układ lub nowa struktura i funkcja w układzie istniejącym.
Sytuacje kryzysowe powstają w przypadku: zakłócania porządku publicznego (manifestacje, blokady dróg, przejść granicznych); działań terrorystycznych; zagrożenie bezpieczeństwa obywateli lub konstytucyjnego ustroju państwa; zewnętrznego zagrożenia ( zagrożenia wojną)
Sytuacje kryzysowe mogą spowodować zagrożenia: zwyczajne w następstwie niekontrolowanej codziennej działalności społeczno – gospodarczej i nadzwyczajne w wyniku awarii, katastrofyi klęski żywiołowej.
Do zagrożeń zaliczyć należy: globalną zmianę klimatu – efekt cieplarniany, zmniejszenie stratosferycznej grubości warstwy ozonowej, zmniejszenie różnorodności biologicznej ekosystemów, wylesienie terenów, degradacja wód oceanicznych i morskich, niekontrolowany rozwój techniki wojskowej, niezrównoważony rozwój gospodarczy.
Oto niektóre sytuacje, mogące wskazywać na kryzys. Otwarte granice pomagają w przepływie broni i różnych materiałów. Obecnie państwo nie ma znaczenia takiego, jak w latach 30-tych. Wszyscy żyjemy w „różnych sieciach”. Fakt postępu generuje niepewność. Jesteśmy uzależnieni (np.od komputera, facebooka), ale tego nie rozumiemy. Globalizacja – jej skutki są odczuwalne. Poziom wód niepodważalnie się podnosi. Nagła zmiana klimatu wpływa na powstawanie zjawisk negatywnych (burze, cyklony, tajfuny), które mogą być jeszcze groźniejsze.
Obecnie współistnieje kilka kryzysów. Im więcej stworzymy „czarnych scenariuszy”, tym lepiej będziemy przygotowani do przeciwdziałania. Dużą rolę (w tworzeniu kryzysu) odgrywa propaganda i nieufność środkom przekazu. Prawda objawowa (to, co ktoś nagra), jest ważniejsza, niż informacje przedstawione przez media. Nie ufamy władzy, a to otwiera pole do działań różnych ludzi, którzy z premedytacją rozprzestrzeniają informacje nieprawdziwe (wydarzenie kosmogoniczne). W obecnych czasach można w różny sposób tworzyć informacje fałszywe (wykorzystując ludzi, zdjęcia, różne wydarzenia) robiąc zamieszanie i strasząc społeczeństwo. Sieci społecznościowe sprawiają, iż panika, która wybucha może być gigantyczna.
Podstawą tworzenia odporności na różne sytuacje kryzysowe jest edukacja. Człowiek nie jest w stanie pojąć złożoności świata. Jeśli mamy wąskie rozumienie rzeczywistości, to wierzymy w każdą plotkę. Dezinformacja i manipulowanie opinią publiczną pomaga sterować człowiekiem.
Notatka z wykładu Stanisław Król
Zdjęcia Marta Syzdół
