Wygłosił dr Paweł Przepióra uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Środowisko jest to ogół elementów nieożywionych i ożywionych , zarówno naturalnych jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jednym z jego komponentów jest klimat, a zmiany klimatu są częścią zmian środowiska. Duży wpływ na zmiany środowiska a także klimatu na przestrzeni setek tysięcy lat mają również naturalne czynniki: - zmiany aktywności słonecznej,-kształt orbity ziemskiej, - precesja i ekliptyka Ziemi. Klimat się zmienia i jest to naturalny stan rzeczy, zmiana temperatury ma wpływ na topnienie lodowców, które topiąc się kurczą. Obecnie wpływ człowieka na zmiany środowiska jest bardzo duży, żyjemy w epoce wielkich przemian spowodowanych przez ludzkość zarówno w geologii Ziemi, jak i w ekosystemach (można to nazwać epoką antropocenu , która jest związana z Wielkim Przyspieszeniem ). Przyspieszenie jest związane z rozwojem przemysłu i wzrostem ludności żyjącej na świecie co w efekcie powoduje wzrost zapotrzebowania na wodę, energię itp. W bardzo istotny sposób klimat naszej planety kształtuje efekt cieplarniany, czyli podwyższenie temperatury powierzchni planety przez obecne w jej atmosferze gazy cieplarniane. Na ocieplenie się klimatu wpływ ma: rozwój przemysłu, transportu, paliwa kopalniane spalane w elektrowniach, rozwój rolnictwa oraz zmiany w użytkowaniu gruntów (karczowanie lasów), składowanie odpadów na wysypiskach śmieci oraz stosowanie przemysłowych gazów fluorowanych. Ludzkość i środowisko są połączone nierozerwalnym łańcuchem i ich zależność jest ogromna. Człowiek wpływa na środowisko i zmienia je swoją działalnością, natomiast stan środowiska w jakim żyje człowiek ma kluczowe znaczenie na jego stan zdrowia. Ludzie mają wpływ na niektóre elementy środowiska takie jak: budowa geologiczna , rzeźba terenu, warunki hydrologiczne, pokrywa glebowa, świat roślin i zwierząt, krajobraz. Aby zachować równowagę w przyrodzie należy dbać nie tylko o ziemię , ale także o wodę i powietrze. Niszczycielski wpływ na środowisko a co za tym i zdrowie ludzi mają: zanieczyszczenie ziemi, wody, powietrze oraz ogień. Zanieczyszczenie gleby następuje poprzez codzienną aktywność człowieka. Nie zawsze dbamy o nią poprzez jej zaśmiecanie, tzw. dzikie wysypiska śmieci (szczególnie w lasach) to bomba ekologiczna. Zdarza się że wyrzucane są nie tylko śmieci , ale również zużyte meble, czasami azbest i resztki pomedyczne. Niebezpieczne dla gleby są również pestycydy. Te szkodliwe substancje dostają się do gleby i negatywnie wpływają na dane środowisko. Innym problemem są zniszczenia spowodowane działalnością górniczą np. osiadanie terenu, zwiększenie zapylenia w powietrzu, obniżenie wód gruntowych, podtopienia lub wstrząsy. Środowisko naturalne nigdy nie wróci do stanu przed wydobyciem. Woda to życie, dlatego należy dbać o regulację rzek i ich czystość. Niekorzystna jest susza hydrologiczna, która występuje w następstwie suszy atmosferycznej (poziom wód w rzekach spada poniżej wieloletnich wartości średnich). W przypadku przedłużającej się suszy obserwujemy znaczne obniżenie poziomu wód gruntowych, niedobór wody pitnej oraz problem z nawodnieniem upraw. Zarówno niedobór wody jak i powodzie i podtopienia mają negatywny wpływ na nasze zdrowie i życie. Innym problemem są zanieczyszczenia spływające do rzek z miast lub zakładów produkcyjnych, które mają negatywny wpływ na nasze zdrowie. Mogą być też naturalne zanieczyszczenia wód np. sinice w morzu czy złote algi w rzekach co powoduje zmniejszeniem zawartości tlenu w wodzie. Zanieczyszczenie powietrza to obecność szkodliwych substancji stałych, ciekłych lub gazowych w atmosferze ziemskiej, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi i innych organizmów żywych a także na całe naturalne środowisko. Substancjami zanieczyszczającymi powietrze są między innymi: tlenki węgla, siarki, azotu, pyły, freony. Niekorzystnymi zjawiskami spowodowanymi przez zanieczyszczenia atmosfery są: dziura ozonowa, kwaśne deszcze i smog. Kwaśne deszcze- w atmosferze dochodzi do przemian chemicznych, które negatywnie wpływają na rośliny, co za tym idzie na człowieka. Kwaśne deszcze powodują niszczenie drzew i ich obumarcie. Wdychanie zanieczyszczonego powietrza jest groźne dla zdrowia człowieka. Ogień to nie tylko wypalanie traw, ale także pożary lasów, dzikich wysypisk. Wypalanie traw na łąkach i pożary lasów wyjaławiają glebę, degradują środowisko, mogą powodować śmierć wielu gatunków zwierząt, także stwarzają zagrożenie dla życia człowieka a także do powietrza dostają się różne toksyny. Największym problemem są pożary na dużych połaciach ziemi gdzie dużo niebezpiecznych składników dostaje się do powietrza. Innym niebezpieczeństwem są pożary fabryk i śmietnisk lub dzikich wysypisk śmieci, gdzie palą się różne substancje smoliste osiadające się w płucach co może doprowadzić do wielu chorób. Przy pożarach dzikich wysypisk nie wiadomo co dostaje się do atmosfery. Człowiek w dużym stopniu przekształca środowisko na swoje potrzeby, często świadomie lub nieświadomie doprowadzając do jego degradacji i pojawiania się wcześniej nieznanych zjawisk katastrofalnych lub nasilenia tych już istniejących. Zmiany środowiska nie zależą od naturalnych czynników, ale od nas samych, a zdrowie człowieka jest uzależnione w dużym stopniu od stanu środowiska , w jakim żyje.
Irena Górnicka – notatka. Zdjęcia Stanisław Król.
