Na gruntach wsi Tarczek, biskup krakowski Bodzanta z Jankowa ufundował miasto Bodzentyn. Mimo braku dokumentu lokacyjnego można stwierdzić, że miało to miejsce między 1348 r., kiedy Bodzanta został biskupem, a 1355 r., kiedy ufundował kościół parafialny.
W roku 1365 biskup Florian z Mokrska wybudował zamek na skarpie nad rzeką Psarką i otoczył miasto murami. W zamku przebywał król Władysław Jagiełło ciągnący z wojskami pod Grunwald. Tu przyjął poselstwo książąt pomorskich obiecujących pomoc w wojnie z Krzyżakami. Budowlę kilkakrotnie przebudowywali biskupi krakowscy, zmieniając jej funkcję z obronnej na rezydencjalną. Dziś, po wielu kolejach losu, zamek stanowi malowniczą ruinę na wzgórzu.
Ruiny zamku Tablica erekcyjna
W latach 1440–52 biskup krakowski i pierwszy polski kardynał Zbigniew Oleśnicki (przed wejściem jest tablica erekcyjna) wybudował w Bodzentynie kolegiatę, zachowaną do dziś. Ołtarz główny w kościele Najświętszej Maryi Panny św. Stanisława znajdował się pierwotnie w katedrze wawelskiej. Widoczny w ołtarzu obraz Piotra z Wenecji przedstawia scenę ukrzyżowania Pana Jezusa w otoczeniu konnych przyglądających się Męce. W bodzentyńskim kościele znajduje się również piękny tryptyk „Zaśnięcie Panny Marii” w otoczeniu aniołów, poniżej na długiej ławie siedzi Rodzina Marii z małym Jezusem namalowany w 1508 r. przez Marcina Czarnego, zięcia Wita Stwosza (nawa północna). Kościół jest trzynawowy. Środkowa wyższa i boczne niższe Północna i południowa).
Zagroda Czernikiewiczów – filia Muzeum Wsi Kieleckiej. Stoi w miejscu, gdzie znajdowała się pierwotnie. Doskonale pokazuje zabudowę świętokrzyskich miasteczek, zwarty czworoboczny zespół budynków – pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych. Najstarsze części pochodzą z 1809 r.
Po obiedzie
Helena Król
