Wykład, który miał się odbyć 12 marca 2020 r. Prof. dr hab. Oleg Leszczak Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Wykład miał na celu pokazanie różnic i podobieństw Polaków i Rosjan. Pan profesor wykorzystał w tym celu szereg pojęć dotyczących typów kulturowo cywilizowanych systemów organizacji społecznego doświadczenia i ich szczególne cechy, takie jak: t rybalizm (naturalizm) - naród jako wspólnota lokalna, więzy krwi, tradycja, dobrobyt. Turanizm kult wodza, naród jako wspólnota, wojskowa siła, posłuszeństwo. Bizantynizm: hierarchia społeczna, władza elit albo państwa, porządek, formalizm, wiara, patos i estetyka Europeizm: jednostka, postawa obywatelska, opinia publiczna , etyka , wiedza, dobrobyt wolność, solidarność. Teokracja : naród jako zbiór religijny, prawo religijne, wiedza tajemna. Konsumpcjonizm: jednostka, sukces, globalizm. I tu następuje wyszczególnienie cech specyficznych dla poszczególnych nacji. Cechy specyficzne: Polacy - liberalizm narodowy i indywidualny, stwarzanie pozorów, nieszczerość, religijność na pokaz, feminizm pozorny. Rosjanie - maksymalna pewność swoich racji, brak tolerancji dla innych poglądów, marzycielstwo, konserwatyzm obyczajowy.
Konsumpcjonizm: Polacy – indywidualizm, wystawność medialna. Rosjanie – subordynacja (zdyscyplinowani), szczodrość, bezwzględność w sprawach finansowych, narcyzm. Teokracja: Polacy - naród katolicki cechujący się katolicyzmem polskim, ofiarność narodowa, kult maryjny, sakralizacja przeszłości narodowej, spiskowanie i podejrzliwość. Rosjanie - misja uratowania świata, lud prawosławny, prawosławie rosyjskie, kult „naszych. Europeizm etyczno - formalistyczny: Polacy - moralizacja, godność i honor, humor przekorny. Rosjanie - demokratyzm oddolny, słaby poziom tolerancji. Turanizm (pogląd): Polacy - kult siły politycznej, etos rycerski, swawola elit. Rosjanie - kult jednostki wodza, kult siły fizycznej, kult wojny, męstwo, przyjaźń, upór, swawola. Trybalizm (naturalizm): Polacy - tradycjonalizm narodowy, ideologiczny i reaktywny”co ludzie powiedzą”, kult rodziny, sentymentalność, martyrologia – kult klęski, brak zaufania do obcych, wroga odpowiedzialność zbiorowa. Rosjanie: patriarchalność (ojciec), prostota, szczerość, nieufność do prawa, praktycyzm ludowy. Bizantynizm: Polacy - państwo narzędziem władzy elit, konkurencja władzy to kościół, kult pozorów, kult przeszłości, wzniosłość i rytualizacja. Rosjanie - państwo to jednoosobowy władca, jednomyślność powszechna, sakralizacja posłuszeństwa władzy i nędzy.
Specyfikacja etnicznych obrazów świata: Polska - bizantynizm, latynizm, turalizm, teokracja, konsumpcjonizm. Rosjanie – tytanizm, trybalizm, bizantynizm, teokracja, europeizm. Moim celem było zasugerowanie cech narodowych Polaków i Rosjan. Sądzę, że tekst ten będzie podstawą do dyskusji z Panem Profesorem na wykładzie. Mamy dużo czasu, aby przemyśleć, czy te porównania są zgodne z naszymi przekonaniami. Zaznaczam, że tekst powyższy nie jest wykładem lecz krótkim wstępem do wykładu, który odbędzie się miejmy nadzieję w niedalekiej przyszłości.
Zofia Puchała
