Ks. dr Rafał Dudała Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Temat wykładu realizowany był na przykładzie Włoch, jako państwa śródziemnomorskiego.
Plan wykładu: Jak było? Jak jest? Jak będzie?
W 1861 r. po Wiośnie Ludów dochodzi do zjednoczenia trzech państw i od tej pory datuje się powstanie państwa włoskiego. W 1922 r. kiedy do władzy dochodzi Mussolini, zmienia się ustrój państwa na faszyzm, rządy tzw. Duce były autorytarne. Równolegle do faszyzmu obowiązywała monarchia, królem był wówczas Wiktor Emanuel. Po zakończeniu II wojny światowej w 1946 r. odbyło się we Włoszech referendum –wtedy niewielką przewagą głosów Włosi opowiedzieli się za zmianą ustroju państwa na republikę.
Pierwsza Republika.
Władzę sprawowała partia chadecka, partia komunistyczna była w opozycji, ten system polityczny charakteryzował się silnym wpływem mafii na politykę i powszechną korupcją. W 1989 r partia komunistyczna straciła rację bytu, przestała otrzymywać wsparcie materialne od ZSRR. W 1992 r. rozpoczęła się walka z korupcją zapoczątkowana w domu opieki społecznej na przedmieściach Mediolanu. Dwaj sędziowie Falcone i Borsallino rozpoczęli bezkompromisową walkę z mafią, niestety obaj stracili życie w zamachach .
Druga Republika
W 1993 r. w przeprowadzonym referendum została zmieniona konstytucja. Wprowadzono nowe reguły wyborcze, system większościowy i dwubiegunowy system partyjny. W ten sposób narodziła się Druga Republika. Na scenie politycznej pojawił się nowy człowiek Silvio Berlusconi, jeden z najbogatszych ludzi we Włoszech. Po rządach Berlusconiego, który zawiódł swoich wyborców, Włosi zaczęli odsuwać się od polityki. I tu pojawił się młody polityk Renzi, który pomimo młodego wieku zasłużył się jako sprawny mer Florencji. Kiedy został premierem Włoch, umiał zadbać o swój wizerunek medialny, wiedział jak dotrzeć do wyborców, głosząc populistyczne hasła. Chciał zmienić konstytucję, przeprowadził referendum, które zamieniło się w sondaż poparcia dla premiera. Włosi nie przejęli proponowanych zmian, Renzi nie uzyskał spodziewanego poparcia
i zgodnie z wcześniejszą deklaracją w 2016r. poddał się do dymisji.
Trzecia Republika
4.03.2018 r. pojawia się w wyborach Ruch Pięciu Gwiazd na czele którego stanął Grillo, aktor
i komik. Ruch zyskał poparcie dzięki wykorzystaniu nowoczesnych środków medialnych takich jak Internet i serwisy społecznościowe. Grillo używa populistycznych haseł np. „antywładza”, czy „idziemy po was”, a jego młoda partia uzyskała w wyborach prawie 30% poparcie. Obecny rozkład sił we włoskim parlamencie spowodował prawie trzymiesięczny impas, nowy rząd powstał w wyniku koalicji prawicowej Ligi i Ruchu Pięciu Gwiazd. Obie partie łączą populistyczne hasła, a ich sukces wynika z rozczarowania społeczeństwa tradycyjnymi partiami, kolejnymi kryzysami gospodarczymi i polityką imigracyjną .
Kultura polityczna :
Na kulturę polityczną wpływ mają następujące czynniki: Orientacje poznawcze – trzeba znać mechanizmy rządzące polityką, czytać o systemach politycznych. Orientacje uczuciowe – jako wyborcy mamy emocje, uczucia i preferencje. Orientacje oceniające – jest to ocena partii, ugrupowań politycznych w zależności od podejmowanych działań.
Typy kultur politycznych:
1.Parafialna – wyborca jest bierny, uważa, że polityka go nie obchodzi, skazuje się na działanie innych, abdykacja wynika często z braku autorytetu polityków.
2.Poddańcza – wyborca uważa, że jest klientem, liczą się efekty, popiera dla korzyści, wykazuje brak ideowości.
3.Uczestnicząca – wyborcy mają świadomość, że mogą wpływać na bieg wydarzeń przez aktywność, petycje, działalność w stowarzyszeniach, organizacjach, zgodnie z zasadą „myśleć globalnie, działać lokalnie”.
Na zakończenie ks dr Rafał Dudała dodał, że debata polityczna spada na niski poziom, jeżeli nie opiera się na rzetelnej wiedzy uczestników.
Anna Żmijewska, zdjęcia Józef Łysak
