Na spotkaniu w dniu 12.12.2024 r. naszym gościem była Pani dr Bożena M. Dołęgowska – Wysocka z Instytutu Sztuki Królewskiej w Warszawie. A tematem była postać Gabriela Narutowicza - pierwszego Prezydenta Odrodzonej RP.
Urodził się 17 marca 1865 r. na Żmudzi w szlacheckiej polskiej, patriotycznej rodzinie. Ojciec brał czynny udział w Powstaniu Styczniowym. Po śmierci ojca, matka zadbała o wykształcenie dwóch synów. Nasz bohater studiował w Petersburgu na Uniwersytecie Państwowym. Ze względów zdrowotnych wyjechał do Szwajcarii i studiował na Politechnice w Zurychu. Po ukończeniu został inżynierem hydrotechnikiem, elektrykiem. Zaangażowany był w elektryfikację Szwajcarii i innych krajów Europy Zachodniej. Pracował na Politechnice w Zurychu i uzyskał tytuł profesora. W tym czasie nie należał do żadnej partii, lubiał polowania. W dowód uznania dotychczasowej pracy otrzymał list z podziękowaniem od ministra spraw wewnętrznych Szwajcarii. Po uzyskaniu niepodległości przez Polskę powrócił do kraju. W 1920 r. został wybrany na ministra robót publicznych. Z uwagi na liczne kontakty zagraniczne powierzono profesorowi stanowisko ministra spraw zagranicznych. Natomiast Zgromadzenie Narodowe w dniu 09.12.1922 r. w głosowaniu wybrało Gabriela Narutowicza na pierwszego Prezydenta Odrodzonej RP. W tym czasie kraj był podzielony społecznie, politycznie, gospodarczo itd. Rozpoczęły się ataki, otrzymywał anonimy. Powodem ataków były związki G. Narutowicza z J. Piłsudskim, z którym był spowinowacony oraz uleganie mniejszościom narodowym. Artyści urządzili wystawę plastyczną w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, na którą przybyli prezydent, premier i inni goście. Nasz bohater obserwował obraz „Szron” malarza - Teodora Ziomka. Nagle padły 3 strzały z pistoletu, które były śmiertelne. Zabójcą był Eligiusz Niewiadomski - malarz wykładowca i krytyk sztuki, uczestnik walk o niepodległość, zwolennik nacjonalizmu. W procesie sądowym Niewiadomski oświadczył, że do G. Narutowicza jako człowieka nie miał nic ale nienawidził J. Piłsudskiego za to co dzieje się w kraju, został skazany i rozstrzelany w dniu 31.01.1923 r. Gabriel Narutowicz pełnił kadencję Prezydenta w dniach 11.12.1922 - 16.12.1922 roku, został pochowany w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. Zwolennicy G. Narutowicza po śmierci płakali, a przeciwnicy nadal wyrażali złe opinie. Dla uczczenia pamięci I Prezydenta nazwano plac i postawiono pomnik - popiersie w Warszawie. Corocznie w III RP prezydenci w dowód pamięci i uznania zasług G. Narutowicza składają pod pomnikiem kwiaty w dniu 16. grudnia. Powstał również film historyczny " Śmierć prezydenta " w reżyserii J. Kawalerowicza. Serdecznie dziękujemy za przybycie, miłą atmosferę i przedstawienie postaci pierwszego prezydenta RP G. Narutowicza, który przyczynił się do odbudowy kraju w tak krótkim czasie.
Małgorzata Metrycka – notatka, zdjęcia Stanisław Król.
